Een verkiezing bepaalt wie er aan de macht komt en welke richting een land op gaat. Op 25 mei 2025 gaan de Surinamers naar de stembus voor de parlementsverkiezingen. Het wordt een spannende dag, want niemand weet precies wie er gaat winnen. De politieke verhoudingen zijn de afgelopen jaren veranderd en de kiezers staan voor een echte keuze. Wie het hoofd van de staat wordt, hangt af van welke partij de meeste stemmen haalt in De Nationale Assemblée, het parlement van Suriname.
De huidige president en zijn positie
Chan Santokhi is sinds 2020 president van Suriname. Hij nam het roer over van de inmiddels overleden Desi Bouterse, die jarenlang de macht had via zijn partij de NDP. Santokhi leidt de Vooruitstrevende Hervormingspartij, de VHP. Toen hij aan de macht kwam, lag de economie er slecht bij. Het land had te maken met torenhoge schulden, hoge inflatie en een verzwakte munt. Santokhi zette een saneringsprogramma op poten samen met het Internationaal Monetair Fonds. De economische neergang is minder snel gegaan dan gevreesd, maar veel gewone Surinamers merken in hun dagelijks leven weinig van verbetering. Prijzen zijn hoog gebleven en de koopkracht is voor velen nog altijd laag. Dat maakt zijn positie richting de stembusgang onzeker.
De nieuwe kiesregeling verandert het speelveld
Bij deze stembusgang geldt voor het eerst een nieuwe kiesregeling. Vroeger telden stemmen in kleinere districten veel zwaarder mee dan stemmen in grote steden zoals Paramaribo. Dat zorgde voor scheefgroei. Onder het nieuwe systeem wegen stemmen eerlijker mee, waardoor de uitslag moeilijker te voorspellen is. Partijen die vroeger konden rekenen op een vaste voorsprong door de indeling van de districten, kunnen dat nu niet meer doen. Dat maakt de strijd om de stemmen scherper. Verschillende partijen proberen kiezers voor zich te winnen met beloften over werk, veiligheid en betere levensomstandigheden. De NDP, die jarenlang dominant was, doet ook mee en probeert opnieuw een rol van betekenis te spelen in het parlement.
Wat kiezers beweegt bij het uitbrengen van hun stem
Veel Surinamers letten bij het stemmen op economische onderwerpen. De hoge kosten van levensonderhoud, werkgelegenheid en toegang tot goede gezondheidszorg staan bovenaan. Jongeren maken een groot deel uit van de kiezersgroep en zij willen perspectief op werk en een stabiele toekomst in eigen land. Emigratie is voor velen een serieuze overweging als de situatie niet verbetert. Tegelijk spelen etnische achtergrond en politieke tradities een rol in het stemgedrag. Suriname heeft een diverse bevolking en partijen richten zich vaak op specifieke gemeenschappen. Dat maakt de politiek er persoonlijk en gevoelig. Wie op zondagavond als winnaar uit de bus komt, bepaalt ook wie er de komende jaren aan de knoppen draait bij de verdeling van de nieuwe olie-inkomsten, want Suriname staat aan de vooravond van grootschalige oliewinning voor de kust.
Olierijkdom als nieuwe factor in de politiek
Suriname heeft voor de kust grote olievoorraden ontdekt. Bedrijven als TotalEnergies zijn al jaren bezig met de voorbereidingen voor grootschalige productie. Die inkomsten kunnen het land flink veranderen, maar alleen als het geld goed wordt beheerd en eerlijk wordt verdeeld. In landen waar plotseling veel olie-inkomsten binnenkomen, gaat dat niet altijd goed. Corruptie, ongelijkheid en politieke strijd om de rijkdom zijn bekende gevaren. Welke partij of coalitie er na de stembusgang aan de macht is, bepaalt dus mee hoe Suriname omgaat met die kans. Kiezers zijn zich bewust van dit belang. De komende parlementaire periode is voor Suriname geen gewone bestuursperiode, maar een moment waarop belangrijke keuzes gemaakt worden die nog generaties lang gevolgen kunnen hebben.
Veelgestelde vragen
Wanneer zijn de Surinaamse verkiezingen in 2025?
De Surinaamse parlementsverkiezingen vinden plaats op 25 mei 2025. Op die dag gaan kiezers naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen, de Nationale Assemblée.
Hoe wordt de president van Suriname gekozen?
De president van Suriname wordt niet rechtstreeks door het volk gekozen. De leden van de Nationale Assemblée kiezen de president nadat de parlementsverkiezingen zijn gehouden. De partij of coalitie met de meeste zetels heeft daarbij de meeste invloed.
Wat zijn de belangrijkste thema’s bij de Surinaamse verkiezingen van 2025?
Bij de verkiezingen van 2025 draaien de belangrijkste thema’s om de hoge kosten van levensonderhoud, werkgelegenheid, gezondheidszorg en de toekomst van de olie-inkomsten. Veel kiezers willen merken dat de economie ook voor gewone mensen verbetert.
Wat verandert er door de nieuwe kiesregeling in Suriname?
Door de nieuwe kiesregeling tellen stemmen uit verschillende districten eerlijker mee dan vroeger. Stemmen uit kleinere districten wogen eerder zwaarder, wat sommige partijen voordeel gaf. Dat verschil is nu verkleind, waardoor de uitslag minder goed te voorspellen is.