De wereld kent heel wat enge horrorfilms, maar welke zijn nu echt de bangste? Dat is geen kwestie van smaak, maar van wetenschap. Onderzoekers maten de hartslag van kijkers tijdens horrorfilms en kwamen tot een duidelijke ranglijst. De uitkomsten zijn verrassend, want niet altijd wint de bekendste film. Sommige titels die je misschien nooit hebt gehoord, blijken echte hartslagbrekers te zijn.
Wetenschap meet angst in slagen per minuut
Angst voelen tijdens een film is één ding, maar angst meten is iets heel anders. Onderzoekers gebruikten hartslagnuances in slagen per minuut, ook wel BPM genoemd, om te bepalen welke films de meeste fysieke reactie opwekken. Hoe hoger de BPM tijdens het kijken, hoe enger de film wordt beschouwd. Dit onderzoek heet het Science of Scare project en loopt al een aantal jaar. Deelnemers keken thuis of in een testomgeving naar horrorfilms terwijl hun hartslag werd bijgehouden. De gemiddelde BPM in rust is ongeveer 60 tot 80 slagen per minuut. Tijdens de engste scènes in topfilms liep dat flink op.
De angstaanjagende top van de ranglijst
Bovenaan de lijst staat Sinister uit 2012, met een gemiddelde hartslagscore van 86 BPM tijdens de film. Deze griezelfilm volgt een misdaadschrijver die gruwelijke thuisvideos vindt in het huis waar hij net is ingetrokken. Op de tweede plek staat Insidious uit 2010, gevolgd door The Conjuring uit 2013 op de derde positie. Opvallend is dat de recentere film Talk to Me uit 2023 ook hoog scoort. In die Australische horrorfilm kunnen jongeren geesten oproepen via een opgezette hand. Dat klinkt vreemd, maar de film weet een heel beklemde sfeer neer te zetten. Sinister scoort zo hoog omdat de spanning bijna de hele film aanhoudt, niet alleen bij jumpscares.
Niet alleen jumpscares maken een film eng
Veel mensen denken dat horrorfilms alleen eng zijn door plotselinge schrikmomenten, ook wel jumpscares genoemd. Maar het onderzoek laat iets anders zien. Films die een aanhoudende dreigende sfeer opbouwen, scoren gemiddeld hoger dan films die puur inzetten op schrikeffecten. Hell House LLC uit 2015 is daar een goed voorbeeld van. Deze found footage film, opgenomen als was het echte beelden, speelt zich af in een spookhuis. De beklemming komt van de langzame opbouw en de onduidelijkheid over wat er werkelijk gebeurt. The Exorcism of Emily Rose scoort ook hoog, mede door de combinatie van religieuze angst en psychologische spanning. Het zijn films die je hoofd bezighouden, ook nadat de aftiteling is begonnen.
Wat maakt een griezelfilm tijdloos eng
Sommige enge films zijn al tientallen jaren oud en weten nog steeds mensen te raken. The Conjuring 2 staat nog altijd in de top twintig van meest hartslagverhogende films. Dat is opvallend, want het publiek van nu is gewend aan veel spectaculaire effecten. Toch blijft het verhaal over een echt gezin in een haunted house mensen raken. Dat heeft te maken met herkenbaarheid. Een huis, een gezin, geluiden in de nacht, dat zijn zaken die dicht bij het dagelijkse leven staan. Sciencefiction monsters op een ruimteschip voelen minder bedreigend dan iets dat in je eigen slaapkamer zou kunnen gebeuren. De beste horrorfilms spelen precies in op dat gevoel van herkenning en nabijheid. Ze laten je nadenken over wat er zou kunnen zijn, net buiten het zichtbare.
Veelgestelde vragen
Welke horrorfilm is volgens onderzoek het engst?
Volgens het Science of Scare onderzoek, waarbij de hartslag van kijkers werd gemeten, is Sinister uit 2012 de engste horrorfilm ooit gemaakt. De film haalde de hoogste gemiddelde hartslagscore van alle geteste films.
Hoe meten onderzoekers hoe eng een film is?
Onderzoekers meten hoe eng een film is door de hartslag van kijkers bij te houden tijdens het kijken. Hoe meer slagen per minuut boven de rusthartslag, hoe meer angstreactie de film oproept. Dit geeft een objectievere maatstaf dan alleen vragen aan mensen wat ze vonden.
Zijn nieuwere horrorfilms enger dan oude?
Nieuwere horrorfilms zijn niet per definitie enger dan oudere. Films als The Conjuring uit 2013 en Insidious uit 2010 staan nog steeds hoog in de ranglijsten. Wat een film eng maakt, heeft meer te maken met sfeer, verhaal en herkenbaarheid dan met nieuwe technologie of effecten.
Waarom zijn sommige mensen minder gevoelig voor enge films?
Sommige mensen zijn minder gevoelig voor enge films doordat ze gewend zijn aan het genre, of doordat ze een lagere basisreactie hebben op spannende situaties. Ervaring met horrorfilms maakt dat het brein minder snel reageert op bekende trucjes zoals jumpscares of dreigende muziek.